PerCo is een Human Resources dienstverlener. Tot onze activiteiten behoren beleidsadvies, kwaliteitsvolle opleidings- en coachingstrajecten en het faciliteren van werkgroepen en workshops.

Info Meld u aan

Evidence Based

Wat is evidence based?


Letterlijk vertaald betekent evidence based “gebaseerd op bewijzen”, met andere woorden: empirisch onderbouwd. Van heel veel zaken in het dagelijkse leven gaan we er vanzelfsprekend van uit dat hun werking en veiligheid grondig getest en beproefd zijn. Vliegtuigen en hun vliegwaardigheid, geneesmiddelen en hun klinische effectiviteit, voedseladditieven en hun veiligheid,…  auto’s worden in crashproeven getest op veiligheid en die resultaten worden gepubliceerd. Helaas maakt de HR-wereld nog hoofdzakelijk gebruik van modellen en werkwijzen, waarvan de effectiviteit nergens op afdoende manier werd aangetoond. Illustere modellen en werkwijzen zoals MBTI©, LIFO©, Maslow, Belbin, HBDI, LSII of enneagram zijn hier voorbeelden van.

Wat zijn de voordelen van evidence based werken?

Evidence based hr heeft enorme voordelen:

Eerst en vooral stelt het gebruik van evidence based materiaal en methoden u en ons in staat om betere beslissingen te nemen. In plaats van af te gaan op intuïtie of onbetrouwbare bronnen geven wetenschappelijke bevindingen de beste basis om beslissingen te nemen en aantoonbare en reproduceerbare resultaten te behalen.

Evidence based methoden en modellen zijn getest en hertest. Hun effectiviteit en deugdelijkheid zijn meermaals in verschillende omstandigheden aangetoond. Zo weet je dus  dat het werkt.  Dit geeft zowel juridische zekerheid als een gerust geweten (‘ik handelde naar best vermogen en op basis van de huidige stand van de wetenschap’).

Evidence based werken is ook op een ander vlak van groot belang.  Door je op de empirie te baseren werk je immers ethischer, een argument dat voor (grote) organisaties steeds belangrijker wordt. Je doet eerlijke uitspraken tegen mensen, je bent voorzichtig met methodes of testen die het zelfbeeld negatief zouden kunnen beïnvloeden, je handelt als een zorgvuldige huisvader enz. Het grootste gevaar met ondeugdelijke tests is niet alleen dat u mensen een vals beeld geeft op basis van een foute meting, maar dat hun zelfbeeld ook onterecht negatief beïnvloed worden door die inhoudelijk onverantwoorde test. Hier schuilt de onverbloemd ethische component in PerCo’s ‘evidence based’-verhaal. Als men aan het zelfbeeld en de carrière van mensen gaat sleutelen, moet dat gebeuren met degelijke en betrouwbare instrumenten.

Evidence based hrm is gewoonweg een veiliger, economischer en ethischer alternatief voor veel van zijn populaire concurrenten.


Heeft een evidence based aanpak concreet effect tijdens een training?

Behalve het feit dat onze trainers regelmatig verwijzen naar bronnen en achtergrondinformatie of verdere referenties bezorgen wanneer deelnemers daar interesse voor vertonen, voelen de deelnemers niets van de empirische basis van de gehanteerde methoden. Het is ook niet de bedoeling om van uw medewerkers academici te maken (dat zijn we trouwens zelf ook niet). Het is wel zo dat in bepaalde opleidingen de zin in en methodes om kritisch te denken aangescherpt worden. Mensen gaan vaak uit van (onbewuste) vooronderstellingen. Een introductie op de valkuilen in ons denken en waar die valkuilen vandaan komen kan hen leren daar beter mee om te springen.

Waar de evidence based aanpak wel te voelen is, is in de resultaten. De modellen en inzichten die PerCo gebruikt, hebben immers meermaals ‘de test doorstaan’ en staan garant voor een gedegen manier om mensen op te leiden en bieden de grootse garantie op het gewenste resultaat.


Is wetenschappelijk verantwoorde hr niet saai?

Het is een mening die je wel eens hoort, alsof een rationele benadering alle menselijkheid, schoonheid en poëzie uit het leven zou halen. Wij, bij PerCo, vinden echter dat een wetenschappelijk perspectief ons werk juist boeiender maakt. En veel van onze klanten vinden dat ook. Richard Dawkins schreef het al in een van zijn boeken: de werkelijkheid is vaak mooier dan de fantasie. Daarmee bedoelde hij dat het mechanisme van evolutie in de natuur vaak verrassend mooie en complexe dingen produceert, die van een pracht zijn die ons voorstellingsvermogen overstijgt. Het is niet omdat je weet hoe een regenboog ‘technisch’ wordt gevormd of hoe verliefdheid bestaat uit chemische processen, dat men de schoonheid ervan minder zou ervaren of waarderen.

Zo zijn ook heel wat wetenschappelijke bevindingen in ons vakgebied (sociale interacties in de breedste zin) ongelooflijk verrassend en boeiend en bieden ze vaak een elegante en eenvoudige verklaring voor menselijke gedragingen.

Evidence based trainen beantwoordt de natuurlijke nieuwsgierigheid van mensen. Deelnemers aan onze opleidingen storten zich vaak enthousiast op vervolgliteratuur.


Je kunt toch niet alles met wetenschap verklaren?

Natuurlijk kan de wetenschap niet alles verklaren en zij pretendeert dat ook niet. De wetenschap is een vorm van voortschrijdende kennisverwerving, waarbij vroegere inzichten fout kunnen blijken en waarbij kennis stelselmatig wordt verfijnd en verdiept.

Het probleem is echter dat veel mensen moeilijk kunnen leven met onbeantwoorde vragen. Zij gaan dan op zoek naar verklaringen buiten de wetenschap. Deze verklaringen gaan dan vaak in de richting van het bovennatuurlijke, het paranormale of het esoterische.

Uiteindelijk is de wetenschappelijke methode de enige manier om betrouwbare kennis op te doen, waarmee welzijn van mens en omgeving kan verbeterd worden.


Er zijn wel meer bedrijven die uitpakken met wetenschappelijk bewezen methoden. Hoe waar is dat en hoe maakt PerCo het verschil?

PerCo zegt het niet alleen, maar doet het ook. Dit doen we onder meer door onze bronnen te vermelden. Zo telt het boek “Rond Leiderschap” meer dan 100 bladzijden bronnen.

Verder raden wij iedereen die met beweringen allerhande bestookt wordt aan grondig door te vragen naar de bronnen en zelf ook na te trekken. Zelf kritisch onderzoeken is de beste en leerrijkste manier om dergelijke slogans te onderzoeken op hun waarheidsgehalte. Het is niet betrouwbaar af te gaan op autoriteitsargumenten van mensen die zichzelf verkopen of blind te vertrouwen op de eerlijkheid van consulenten.

PerCo probeert zijn wetenschappelijke aanpak ook nog op andere manieren waar te maken. Klanten die wij coachen kunnen er op rekenen dat we volledig transparant zijn in de gebruikte methoden. Zo stellen we onze protocollen inzake het coachen van angst of boosheid ter beschikking. Deze zijn gebaseerd op bewezen werkzame aanpakken uit de cognitieve gedragstherapie.

Ten slotte werkt PerCo intensief samen met onderzoekers uit de academische wereld. Wij onderhouden niet alleen goede contacten met onderzoekers, wij raadplegen de wetenschappelijke literatuur om de vinger aan de pols van het onderzoek te houden en we investeren bovendien zelf in onderzoek. Wij hebben een contract van vier jaar met de Vrije Universiteit van Amsterdam. Zij doen onderzoek naar leiderschap en het voor ons ontwikkelde instrument CLS360 (contactpersoon: Marleen Redeker). PerCo ondersteunt verder het interventieonderzoek van de Universiteit Gent  naar Belstress, gebruik makend van de ProMES methode (contactpersoon: Els Claes).


Hoe past de evidence based aanpak binnen PerCo's aanbod?

De empirische onderbouwing van PerCo’s methoden werkt door op twee niveaus:

  • de pedagogische methoden waarvan de werking proefondervindelijk bewezen is (zoals priming, self-convincing, negatieve en positieve modeling, discussiegroepen of simulaties op basis van de eigen praktijksituaties van de deelnemers).
  • de inhoud van de cursussen of handouts  zijn zoveel mogelijk gebaseerd op de laatste stand van zaken van de wetenschap, zodat uw medewerkers steeds de meest up-to-date, betrouwbare en accurate inzichten meekrijgen.


Werkt evidence based ook bij lager geschoolde medewerkers? Is er voorkennis nodig?

De deelnemers aan PerCo-programma’s krijgen wetenschappelijk onderbouwde methoden aangeboden, maar geen wetenschappelijke opleiding over die methoden. De wetenschappelijke kennis zit achter de schermen van de gewone activiteiten en uw medewerkers ondervinden daar dus niets van. Om het met een boutade te zeggen: men kan probleemloos met een mooie en degelijke auto rijden zonder daarom te moeten weten hoe de motor werkt. Niet de deelnemers, maar u dient in de eerste plaats te weten dat onze pedagogische aanpak gestoeld is op degelijke methodes. Hetzelfde geldt voor de inhoud die we aanbieden. Door voor evidence based te kiezen beschermt u uw lagergeschoolde medewerkers tegen onzin en pseudowetenschap. (Hoewel iemands opleidingsgraad geen graadmeter is voor de mate waarin hij of zij zich door allerhande pseudowetenschappelijke praktijken in de luren kunnen laten leggen.)


Is gedrag te veranderen?

Gedrag is zeker te veranderen. De plasticiteit van ons brein is de basis voor een levenslang leervermogen. Met voldoende motivatie en discipline is het mogelijk nieuw gedrag aan te leren.

Vele trainingen (en ook competentiemodellen) richten zich jammer genoeg vaak op het veranderen van persoonlijkheidskenmerken die nu juist heel stabiel zijn. Deze persoonlijkheidskenmerken noemt men ook wel eens de ‘Grote Vijf ‘, de vijf basisdimensies van onze persoonlijkheid: emotionele stabiliteit, openheid, extraversie, altruïsme en nauwgezetheid. Mensen kunnen doorgaans wel mits goede training of coaching hun emoties beter onder controle leren krijgen (waardoor ze extraverter lijken), maar andere persoonlijkheidskenmerken uit de ‘Big Five’ zijn bijzonder moeilijk te veranderen.

Er is dan ook veel bewijs (vooral vanuit de gedragsgenetica) dat persoonlijkheid in de eerste plaats een biologisch gegeven is, net zoals lichaamslengte, huidskleur en kleur van de ogen (Bouchard & Loehlin, 2001; Kendler et al., 2009).

Dat onze persoonlijkheid een biologisch gegeven is staat niet in de weg dat we ons gedrag leren aanpassen. Net zoals je door oefening je spieren kan ontwikkelen, kan je ook je gedrag ontwikkelen door je brein te trainen.

Meer informatie:

Onderzoek naar persoonlijkheidsverschillen en naar bepaalde ziektes van het brein maakt vaak gebruik van eeneiige tweelingen die apart zijn opgegroeid (vooral de overeenkomsten en verschillen tussen eeneiige tweelingen – meestal wezen – die opgroeiden in aparte culturen genieten bijzondere aandacht, omdat zij inzicht kunnen geven in de invloed van zogenaamde niet-gedeelde omgevingsfactoren). Zo is er bijvoorbeeld de onderzoeksgroep naar gedragsgenetica die onder leiding stond van Tim Bouchard. Zij stelden vast dat virtueel alle persoonlijkheidskenmerken een belangrijke genetische component hebben. Eeneiige tweelingen hebben bijvoorbeeld dubbel zoveel persoonlijkheidskenmerken gemeen als andere verwante kinderen, zelfs wanneer zij in totaal verschillende omgevingen zijn opgegroeid. Sommige persoonlijkheidskenmerken zijn sterk bepaald door onze genenpool: agressie, autoritair gedrag, vermijdingsgedrag, conservatief denken, sociale verantwoordelijkheidszin, antisociaal gedrag en neiging tot depressie… voor al deze eigenschappen werd een sterke genetische component gevonden. Tot ongeveer 2000 dacht men dat persoonlijkheidsverschillen voor ongeveer 40 tot 60% aan de genen konden worden toegeschreven en de rest aan niet-gedeelde omgevingsfactoren. Sindsdien hebben een aantal ingenieus opgezette studies, waarbij ook gebruik werd gemaakt van beoordelingen door meerdere personen, aangetoond dat de genetische component groter is voor heel wat trekken: van 66 tot 81%. Gedeelde omgevingsfactoren (grotendeels het gezin waarin men opgroeit) verklaarde 0% van de verschillen (!) en de overige procenten waren niet noodzakelijk te zoeken in niet-gedeelde omgevingsfactoren, maar in meetfout marge (voor een overzicht, zie Bouchard & Loehlin, 2001)!


Welke toegevoegde waarde biedt PerCo?

PerCo wil zich met zijn training, coaching en adviesverlening bewegen aan de frontlijn van het hr-onderzoek.  We investeren daarom in onafhankelijk onderzoek dat wordt uitgevoerd door academici uit Belgische en Nederlandse universiteiten. Dat leidt tot betrouwbare methoden die effectief reproduceerbare resultaten opleveren.

We gaan met elke klant een open gesprek aan, waarbij we gevestigde opinies en dure namen durven uitdagen en in vraag stellen. We beschouwen het als een van onze taken om vooroordelen te doorprikken, misvattingen recht te zetten en onze klanten te versterken met de meest betrouwbare kennis.

We waken er bovendien over dat onze trainingen niet alleen aangenaam en plezierig zijn, maar vooral ook opgebouwd zijn uit bewezen werkzame componenten (zoals priming, self-convincing, negatieve en positieve modeling, discussiegroepen of simulaties op basis van de eigen praktijksituaties van de deelnemers).

Evidence based


Met welke modellen werkt PerCo?

PerCo werkt met wetenschappelijk onderbouwde werkmodellen en theoretische denkkaders:

  • de Big Five persoonlijkheidskenmerken of het FFM (Five Factor Model)
  • het interpersoonlijk circumplex
  • het leiderschapscircumplex, de LMX theorie, en waardevolle bevindingen uit andere disciplines inzake leiderschap zoals de contingentietheorie
  • motivatietheorieën met behoeften als uitgangspunt, zoals de Zelfdeterminatietheorie
  • participatie als hefboom voor het verhogen van de productiviteit, het verhogen van de innovatie, het opzetten van een aanvaard prestatie-opvolgingssysteem (ProMES) en het verminderen van de stress (zie hiervoor de Belstress studies)
  • de evolutietheorie, de evolutionaire psychologie en de gedragsbiologie


Waarom werkt PerCo niet met Situationeel Leiderschap?

Vaak bedoelt men met ‘situationeel leiderschap’ het model en aanpak van Blanchard en/of Hersey. Deze aanpak ligt in wetenschappelijke kringen fel onder vuur. De theorie slaat de bal mis op vlak van fluctuerende motivatie (dit klopt niet) en de ontwikkelingsniveaus van medewerkers die telkens een andere stijl zouden vergen. Daardoor acht PerCo het model slechts beperkt bruikbaar.

Voor PerCo is een van de centrale uitgangspunten van de trainingen inzake leiderschap ‘stijlflexibiliteit’. Een goede leider weet een inspirerende stijl af te wisselen met een coachende stijl, met een participatieve stijl en nu en dan ook een directieve en toegeeflijke stijl. In die zin past een leider zich dus aan de context of de situatie. Dit gaat terug op de vaak nuttige inzichten van de zogenaamde ‘contingentietheorie’.

U vindt een korte bespreking op www.evidencebasedhrm.be en een uitgebreide bespreking in het boek “De HR-ballon. 10 populaire praktijken doorprikt”. In het boek “Rond Leiderschap” vindt u een beschrijving hoe we bepaalde aspecten nog beperkt inzetten.

Bedenk daarbij dat de situatie in de jaren zestig van vorige eeuw er totaal anders uitzag dan nu. Een leider was toen meestal diegene die alles het beste wist. Leiders van nu worden geconfronteerd met een veel grotere complexiteit, wat in het oude model te weinig aan bod komt.


Waarom werkt PerCo niet met MBTI?

Om te beginnen bestaat een grote consensus onder wetenschappers dat de theoretische grondslag van MBTI (psychoanalyse) niet juist is. Maar ook de MBTI-test zelf is problematisch. De test werd al vaak in ernstige studies onderzocht en ongeschikt geacht om persoonlijkheid van mensen te beoordelen. Dit omdat de test-hertest-stabiliteit te wensen overlaat (men heeft na 4 weken al 50 tot 60% kans op een ander profiel). Bovendien is het uiterst onwaarschijnlijk dat er zoiets bestaat als vier (of zestien) basistypes: de bekende en bestudeerde facetten van de persoonlijkheid interageren op zulke unieke manier met elkaar dat er vele malen meer unieke persoonlijkheden mogelijk zijn dan de huidige wereldbevolking. Daarenboven is het een kwalijke zaak mensen in te delen in types, omdat dat onze neiging tot het vormen van stereotypes en vooroordelen versterkt en bovendien het risico inhoudt dat deze neiging nog versterkt wordt in plaats van af te nemen.

U vindt een korte bespreking op www.evidencebasedhrm.be en een uitgebreide bespreking in het boek “De HR-ballon. 10 populaire praktijken doorprikt”. Ook in het boek “Anders Leiden” wordt ingegaan op de verschillen tussen bijvoorbeeld het circumplex en MBTI of andere typologieën.


Welke testen zijn empirisch onderbouwd?

Of een test betrouwbaar en empirisch onderbouwd is, moet worden aangetoond aan de hand van een onderzoek dat meestal jaren in beslag nemen. De resultaten daarvan worden dan gepubliceerd in zogenaamde peer reviewed tijdschriften. Enkele anekdotes of een enkele enquête tellen dus niet mee als ‘evidence’ in de werkelijke betekenis van het woord. In dat geval spreekt men immers van experience based of information based. Hoe overtuigend die ervaringen mensen ook mogen vinden, zonder meer en hardere bewijzen leveren zij geen afdoende basis voor een werkelijk evidence based praktijk, zoals PerCo die voorstaat.

Als men zich uitsluitend op gepubliceerde studies in de wetenschappelijke toptijdschriften zou baseren, is de oogst voor Nederlandstalige tests erg mager. Gelukkig zijn er nog andere minimale kritische toetsen zoals de “Documentatie van tests en testresearch in Nederland” (van de commissie test aangelegenheden van het Nederlands Instituut van Psychologen) nuttig voor Nederland en Vlaanderen. Deze wordt uitgegeven bij Boom Test Uitgevers en is nu online beschikbaar (betalend abonnement).


Wat is er fout met 'foute' tests?

Er kan heel wat mis zijn met foute tests. U vindt meer uitgebreide documentatie op www.evidencebasedhrm.be, maar alvast hier in een notendop een kort antwoord.

Ten eerste kan de theoretische grondslag van een test compleet fout zijn. Dit geldt in het bijzonder voor alle testen die gebaseerd zijn op het psychoanalytisch gedachtegoed, zoals daar zijn de Rorschach, de MBTI, Disk of de TDI gebaseerd op Jung. Van zodra men verwijst naar Freud, Jung, Lacan of Adler, laat u best de alarmbellen rinkelen. Als een test gebaseerd is op een ondeugdelijke theorie, is het zeer onwaarschijnlijk dat die test een juiste meting, laat staan een zinnige uitspraak kan opleveren. Een probleem daarbij is dat het voor leken allemaal heel aannemelijk kan lijken.

Overigens is de eenvoudigste toets om te zien of een test deugdelijk is de publicatie “Documentatie van tests en testresearch in Nederland” (van de commissie test aangelegenheden van het Nederlands Instituut van Psychologen), uitgegeven bij Boom Test Uitgevers.

Ten tweede kan er heel wat misgaan in het ontwerpen van de test en het onderzoek naar de betrouwbaarheid en validiteit, bijvoorbeeld: meet de test wel degelijk wat hij pretendeert te meten? Krijgt men na hertest na vier weken hetzelfde resultaat te zien? Is een zelfbeoordeling wel een betrouwbare manier om deze test af te nemen? Leveren de meetschalen wel een betrouwbaar resultaat op? (Vergelijk het met een meetlat: de millimeters en centimeters moeten stabiel blijven.)

Het grootste gevaar met ondeugdelijke tests is niet alleen dat u mensen een vals beeld geeft op basis van een foute meting, maar dat hun zelfbeeld ook onterecht negatief beïnvloed worden door die inhoudelijk onverantwoorde test. Hier schuilt de onverbloemd ethische component in PerCo’s ‘evidence based’ verhaal. Als men aan het zelfbeeld en de carrière van mensen gaat sleutelen, moet dat gebeuren met degelijke en betrouwbare instrumenten.


Doet PerCo zelf aan onderzoek?

PerCo doet niet zelf aan onderzoek. We zijn van mening dat we daarvoor te weinig tijd hebben, maar bovendien dat het ons daarbij zou ontbreken aan de nodige onafhankelijkheid en expertise. Wetenschappelijk onderzoek stelt hoge eisen aan de zorgvuldigheid en de deskundigheid waarmee experimenten moeten worden opgezet. Daarom kiest PerCo er voor om onderzoek te laten uitvoeren door onafhankelijke onderzoekers. Zo werken we onder meer samen met onderzoekers van de vrije Universiteit Amsterdam (Marleen Redeker, Reinout De Vries en Marc Van Vugt) en de Universiteit Gent (Maarten Vansteenkiste, Els Clays).


Waar haalt PerCo zijn mosterd?

PerCo is geabonneerd op een aantal wetenschappelijke toptijdschriften:

  • Journal of Applied Psychology
  • The Leadership Quarterly
  • Academy of Management Journal
  • Het e-tijdschrift Gedrag en Organisatie

PerCo heeft ook toegang tot de database (PsychInfo) van de APA (American Psychological Association) en de ProQuest database (via CEBMA – het Centrum voor Evidence Based Management).

Al deze informatie wordt bij verschijning doorgenomen, relevante informatie wordt doorgegeven en verwerkt in het cursusmateriaal dat, waar nodig, aangepast wordt.  Wij kunnen ondertussen ook bogen op een uitgebreide bibliotheek. Het spreekt vanzelf dat onze klanten en partners mogen delen in deze schatkamer van empirische en betrouwbare kennis.

Daarnaast onderhouden wij intensieve contacten met academici en nodigen wij deze regelmatig uit op ons driewekelijks leermoment. Uit onze lange lijst genodigden onthouden wij onder andere: Filip De Fruyt (persoonlijkheid), Frederik Anseel (feedback en informele feedbackomgeving), Mark Nelissen (gedragsbiologie), Maarten Vansteenkiste (Zelfdeterminatietheorie), Jordi Quoidbach (Positive psychology) en Griet Vandermassen (man/vrouwverschillen).

Laatste Blog Posts

Volg PerCo

// Gegarandeerd altijd met een sterke inhoud. Schrijf u nu in! //

Verstuur
Contacteer ons

+32 (0)3 235 02 92
info@perco.be
Kleine Meylstraat 4C
B – 2550 Kontich

Over PerCo

PerCo is een dienstverlener inzake Human Resources. Tot onze activiteiten behoren beleidsadvies kwaliteitsvolle opleidings- en coachingstrajecten (zowel aan individuen als groepen) en het faciliteren van werkgroepen en workshops.

Zoek

Zoek